Dziecko biegnie korytarzem i wpada na szklane drzwi. Ktoś potyka się przy przeszklonej ścianie w biurze. W hali spożywczej pęka szyba nad linią produkcyjną. W każdej z tych sytuacji liczy się jedno: czy szkło rozsypie się na ostre kawałki, czy zostanie w jednym miejscu. Do tego służy szyba bezpieczna. Nie zawsze trzeba ją jednak kupować od nowa, bo istniejące przeszklenia da się doprowadzić do podobnego poziomu folią. Wyjaśniam, czym jest szkło bezpieczne, jak czytać jego oznaczenia i kiedy folia bezpieczna jest rozsądną alternatywą.
- Szyba bezpieczna chroni ludzi przed skaleczeniem, a nie mienie przed włamaniem.
- Klasę opisuje symbol z normy PN-EN 12600, np. 3B3, 2B2 lub 1B1. Im niższa cyfra, tym mocniej.
- Folia bezpieczna daje klasę 3B3 lub 2B2 na istniejącej szybie, od 44 zł/m² i bez przerwy w pracy obiektu.
- Przy balustradach, szklanych dachach i podłogach potrzebna jest nowa szyba.
Co to jest szyba bezpieczna?
Szyba bezpieczna to taka, która po stłuczeniu nie tworzy dużych, ostrych odłamków zdolnych zranić człowieka. Zwykłe szkło float pęka na długie klinowate kawałki i to one są przyczyną najpoważniejszych urazów przy wypadkach z przeszkleniami. Szkło bezpieczne zachowuje się inaczej: albo rozpada się na drobne, tępe granulki, albo pęka, ale trzyma się w całości.
Ważne rozróżnienie. Bezpieczna szyba ma chronić ludzi przed skaleczeniem, a nie mienie przed włamywaczem. To dwa różne cele i dwie różne normy, do czego wrócę niżej.
Jakie są rodzaje szkła bezpiecznego?
Na rynku są dwa podstawowe rodzaje, a trzecim rozwiązaniem jest szkło zwykłe doposażone folią.
Taflę podgrzewa się do ok. 600°C i gwałtownie schładza. Takie szkło jest kilka razy bardziej odporne na uderzenia i zmiany temperatury, a gdy już pęka, rozpada się na drobne kostki bez ostrych krawędzi. Wadą jest to, że po stłuczeniu otwór jest całkowicie wolny, a tafli szkła hartowanego nie da się przyciąć po hartowaniu.
Dwie lub więcej tafli sklejonych folią PVB. Po uderzeniu szkło pęka w siatkę, ale nie rozpada się, bo odłamki trzymają się folii. Daje to ochronę przed skaleczeniem i dodatkowo przed wypadnięciem przez przeszklenie, dlatego stosuje się je w balustradach, świetlikach i dachach szklanych.
Zwykła lub hartowana tafla z naklejoną od strony pomieszczenia folią poliestrową z klejem akrylowym. Folia działa jak warstwa PVB w szkle laminowanym, tyle że nakleja się ją na szybę, która już stoi w ramie.
Odporność i elastyczność – szkło laminowane z tafli hartowanych
Bywa też szkło laminowane z tafli hartowanych, łączące elastyczność folii z wytrzymałością hartowania. Stosuje się je w zabudowach o dużej powierzchni, np. w szklanych podłogach czy na schodach.
Jakie oznaczenie ma szyba bezpieczna?
Klasę bezpieczeństwa szkła określa norma PN-EN 12600. W badaniu w taflę uderza wahadło o masie 50 kg, zrzucane z trzech wysokości: 190 mm, 450 mm i 1200 mm. Wynik zapisuje się trzyczłonowym symbolem, np. 1B1, 2B2 albo 3B3.
| Element oznaczenia | Znaczenie |
|---|---|
| Pierwsza cyfra | najwyższa klasa uderzenia, przy której szkło nie pękło lub pękło bezpiecznie (1 = 1200 mm, 2 = 450 mm, 3 = 190 mm) |
| Litera | sposób pękania: A jak zwykłe szkło, B jak szkło laminowane (odłamki trzymają się razem), C jak hartowane (drobne kawałki) |
| Ostatnia cyfra | najwyższa klasa uderzenia, przy której w tafli nie powstał otwór, przez który przejdzie kula o średnicy 76 mm |
Im niższa cyfra, tym wyższa odporność. Klasa 3B3 wystarcza na typowe przeszklenia wewnętrzne, gdzie możliwe jest popchnięcie przez dorosłego albo uderzenie biegnącego dziecka. Klasa 2B2 wytrzymuje uderzenie biegnącej dorosłej osoby, a 1B1 to najwyższy poziom, typowy dla balustrad i przeszkleń, za którymi jest różnica poziomów.
Czy szyba 33.1 to szyba bezpieczna?
Tak. Szyba 33.1 to szkło laminowane z dwóch tafli o grubości 3 mm i jednej warstwy folii PVB o grubości 0,38 mm. Najczęściej ma klasę 2B2 według PN-EN 12600, więc spełnia wymagania stawiane szkłu bezpiecznemu w drzwiach, ściankach działowych i oknach na parterze. Nie jest natomiast szybą antywłamaniową. W teście PN-EN 356 najsłabsza klasa P1A wymaga zwykle pakietu 33.2, czyli z podwójną warstwą folii.
To samo dotyczy innych popularnych pakietów. Szyba 44.1 zwykle osiąga 2B2, a 44.2 klasę 1B1. Ostateczną klasę zawsze potwierdza deklaracja producenta dla konkretnego wyrobu.
Gdzie szyba bezpieczna jest wymagana?
Polskie przepisy nie mówią wprost „w każdym oknie musi być szkło bezpieczne”. Wymagania wynikają z kilku źródeł:
- Warunki techniczne dla budynków wymagają, by przeszklenia w miejscach, gdzie ktoś może na nie wpaść albo przez nie wypaść, nie powodowały zagrożenia po stłuczeniu. Dotyczy to m.in. balustrad szklanych, przeszklonych ścian przy schodach i drzwi z dużą taflą.
- Przepisy BHP w zakładach pracy i wytyczne dla szkół, przedszkoli oraz placówek medycznych, gdzie przeszklenia muszą być zabezpieczone przed rozbiciem.
- Systemy jakości żywności HACCP i BRC, które w strefach produkcji wymagają, żeby szkło nie mogło skazić żywności.
- Wymagania inwestora i ubezpieczyciela, często ostrzejsze niż przepisy.
Przy projektowaniu nowego obiektu zakres stosowania szkła bezpiecznego określa projektant. Przy obiekcie już użytkowanym pytanie zwykle pada po kontroli BHP, audycie HACCP albo po wypadku i wtedy kluczowe staje się, jak dostosować istniejące szyby bez wymiany całych okien.
Folia bezpieczna jako alternatywa dla szyby bezpiecznej
Folia bezpieczna to przezroczysta warstwa poliestru o grubości ok. 100-120 mikronów, naklejana na wewnętrzną stronę szyby metodą mokrą. Po uderzeniu tafla pęka, ale odłamki zostają przyklejone do folii i nie spadają na ludzi ani na stanowisko pracy. Folie badane według tej samej normy co szkło, czyli PN-EN 12600, dostają klasyfikację w układzie z określoną szybą.
W naszym sklepie folie ochronne i bezpieczne obejmują cztery warianty. Wszystkie mają atest Instytutu Techniki Budowlanej i atest higieniczny PZH, a przy tym zatrzymują 99% promieniowania UV.
3B3Folia HACCP 3B3 wewnętrznaPodstawowa ochrona przed odłamkami w biurach, szkołach i halach.120 μmświatło 92%UV 99%44 zł/m²Zobacz
2B2Folia HACCP 2B2 wewnętrznaWyższa odporność udarowa, tam gdzie może wbiec dorosły.światło 90%UV 99%56 zł/m²Zobacz
3B3Folia mleczna HACCP 3B3Bezpieczeństwo połączone z prywatnością, np. w gabinetach i łazienkach.matowaUV 99%65 zł/m²Zobacz
3B3Folia Secur Out 3B3 zewnętrznaNa witryny i ogródki gastronomiczne, gdy odłamki nie mogą spaść na chodnik.montaż z zewnątrzUV 99%70 zł/m²Zobacz
Szyba bezpieczna czy folia – właściwości, ochrona i koszt
| Kryterium | Szyba bezpieczna (VSG/ESG) | Folia bezpieczna |
|---|---|---|
| Klasy według PN-EN 12600 | od 3B3 do 1B1 lub 1C1 | 3B3, 2B2 |
| Prace | wymiana szyby, czasem całego skrzydła | naklejenie na istniejące szkło |
| Czas | produkcja i montaż, zwykle kilka tygodni | montaż w jeden dzień, bez przerwy w pracy obiektu |
| Koszt materiału | 33.1 zwykle ponad 100 zł/m², grubsze pakiety wyraźnie drożej | ok. 44-70 zł/m² |
| Trwałość | na cały okres życia przeszklenia | wymiana co kilkanaście lat, gwarancja do 10 lat |
| Przejrzystość | pełna | przepuszczalność 90-92%, praktycznie niewidoczna |
Ceny szkła są orientacyjne i zależą od wymiaru, krawędzi i transportu. Do wymiany szyby zawsze dochodzi robocizna, a przy dużych taflach często dźwig lub ekipa kilkuosobowa.
Kiedy folia wystarczy, a kiedy potrzebna jest nowa szyba?
- przeszklenia są w dobrym stanie, a zmienia się tylko wymóg, np. po audycie HACCP albo zmianie przeznaczenia lokalu,
- obiekt nie może przerwać pracy na wymianę szyb (szkoła w trakcie roku, hala produkcyjna, sklep),
- chodzi o ochronę przed skaleczeniem w klasie 3B3 lub 2B2,
- przeszkleń jest dużo, a budżet ograniczony,
- chcesz zabezpieczyć lustra w siłowni, szkole tańca czy szafie przesuwnej, gdzie wymiana na lustro laminowane jest kłopotliwa.
- przeszklenie pełni funkcję balustrady albo chroni przed upadkiem z wysokości (klasa 1B1 i solidne mocowanie w ramie),
- chodzi o szklany dach, świetlik nad przejściem albo szklaną podłogę,
- projekt lub decyzja wymaga konkretnego wyrobu z deklaracją właściwości użytkowych,
- szyba jest pęknięta albo ma uszkodzoną krawędź.
Szyba bezpieczna a antywłamaniowa i okna RC2
Każda szyba antywłamaniowa jest jednocześnie bezpieczna, ale nie odwrotnie. Szkło hartowane ma bardzo wysoką odporność na przypadkowe uderzenie, a jednak po rozbiciu zostawia pusty otwór, więc włamywacz nie musi niczego wyważyć, wystarczy wejść. Szyby antywłamaniowe bada się według innej normy, PN-EN 356, a okna jako całość w klasach RC2 i wyższych, gdzie wymagane jest szkło co najmniej P4A.
Jeśli Twoim celem jest ochrona przed włamaniem, a nie przed skaleczeniem, potrzebujesz folii grubszej, 240-350 μm, w klasie P1A lub P2A. Porównanie opisaliśmy w tekście szyba antywłamaniowa czy folia, a pełną ofertę znajdziesz w kategorii folie antywłamaniowe.
Bezpieczeństwo w domu – gdzie warto zastosować folię bezpieczną?
Szkło bezpieczne kojarzy się z obiektami publicznymi, ale w domu też jest kilka miejsc, gdzie folia realnie zmniejsza ryzyko urazu:
- przeszklone drzwi wewnętrzne i drzwi balkonowe, w które dzieci potrafią wbiec z rozpędu,
- szklane ścianki i zabudowa szklana w łazience, jeśli kabina nie ma szkła hartowanego,
- regały i witryny meblowe ze zwykłym szkłem,
- lustra w przedpokoju i szafach przesuwnych,
- niskie przeszklenia okienne przy schodach i w pokojach dziecięcych.
Folię naklejasz sam metodą mokrą. Instrukcję krok po kroku znajdziesz w poradniku jak nakleić folię na szybę. W obiektach, gdzie potrzebny jest protokół z montażu do kontroli, lepiej zlecić montaż firmie, która go wystawi.
Najczęstsze pytania
Szkło hartowane ma zwykle w rogu trwały znak producenta z oznaczeniem normy (EN 12150). Szkło laminowane rozpoznasz po symbolu typu 33.1 czy 44.2 na ramce dystansowej albo w dokumentach okna. Zwykłe szkło float nie ma żadnego oznaczenia.
Bezbarwne folie przepuszczają 90-92% światła i po montażu są praktycznie niewidoczne. Widać je tylko przy krawędzi szyby.
Folie 3B3 i 2B2 z atestem higienicznym PZH są stosowane właśnie po to, żeby dostosować przeszklenia w strefach produkcji żywności. Zakres wymagań ustala jednak audytor danego zakładu.
Szkło laminowane 33.1 na wymiar to zwykle ponad 100 zł za m² bez montażu i transportu, a grubsze pakiety i szkło hartowane kosztują więcej. Folia bezpieczna to ok. 44-70 zł za m².
Podsumowanie
Szyba bezpieczna, hartowana lub laminowana, to najlepszy wybór przy nowych przeszkleniach i tam, gdzie szkło chroni przed upadkiem. Przy szybach, które już są w ramach, folia bezpieczna w klasie 3B3 lub 2B2 daje podobną ochronę przed skaleczeniem w jeden dzień i za ułamek ceny. Zacznij od miejsc, w które ktoś może wbiec lub upaść, sprawdź wymagania swojego obiektu i dobierz klasę do ryzyka.
Doradzimy na podstawie ekspozycji okna, rodzaju szyby i efektu, jaki chcesz osiągnąć. Zamów darmową próbkę i sprawdź folię u siebie, zanim zdecydujesz. Wysyłka w 24 h, gwarancja do 10 lat.
